Cách sử dụng máy đo huyết áp cổ tay Omron HEM-6161 và đọc kết quả đúng cách
Tại Phòng khám Đa khoa SP79, Các Bác sĩ khoa Nội – Phòng khám Đa khoa SP79 và Nhà thuốc SP79 thường gặp bệnh nhân mang máy đo huyết áp đến và hỏi: “Bác sĩ ơi, máy nhà con đo ra 150/90, vậy có cao không?” Câu trả lời đúng hay sai phụ thuộc rất nhiều vào việc người đó đo có đúng cách không. Một con số trên màn hình máy đo huyết áp tại nhà chỉ thực sự có giá trị khi bạn biết cách dùng máy đúng từ đầu.
Bài này Phòng khám SP79 sẽ chia sẻ cụ thể cách dùng máy đo huyết áp cổ tay Omron HEM-6161 – một trong những dòng máy được nhiều gia đình Việt tin dùng do giá thành thấp dễ mua – và hướng dẫn đọc kết quả để bạn hiểu con số đó có ý nghĩa gì với sức khoẻ của mình.
Lưu ý: Thị trường có 2 loại dòng máy đo huyết áp di động khá phổ biến là Máy đo huyết áp cổ tay (ví dụ trong bài là Omron HEM 6161) và Máy đo huyết áp bắp tay (ví dụ: Omron HEM 8712, HEM 7120, HEM 7124…), thông thường ở gia đình sẽ dùng loại cổ tay để gọn gàng và dễ sử dụng, loại máy đo bắp tay thường sẽ được sử dụng bởi các phòng khám đa khoa để cho kết quả ít sai lệch hơn. Do đó bạn hãy xem kĩ loại đang sử dụng để tránh nhầm lẫn
Trước khi đo: 5 điều cần làm đúng
Đây là phần nhiều người bỏ qua nhất, nhưng lại quyết định trực tiếp đến độ chính xác của kết quả.
1. Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút trước khi đo.
Không đo ngay sau khi vừa leo cầu thang, mang đồ nặng, hay đi bộ vào phòng. Cơ thể cần thời gian để ổn định lại.
2. Không đo trong vòng 30 phút sau khi ăn, uống cà phê, hút thuốc hoặc tập thể dục.
Những hoạt động này làm huyết áp thay đổi tạm thời và kết quả sẽ không phản ánh đúng tình trạng thực của bạn.
3. Đi vệ sinh trước khi đo nếu bàng quang đang căng.
Nghe có vẻ nhỏ nhặt nhưng bàng quang đầy thực sự có thể đẩy huyết áp lên cao hơn thực tế.
4. Ngồi yên, không nói chuyện trong suốt quá trình đo.
Cử động hay nói chuyện sẽ làm máy báo lỗi hoặc cho kết quả sai.
5. Chọn đúng giờ đo và đo đều đặn mỗi ngày.
Nên đo vào buổi sáng sau khi thức dậy và buổi tối trước khi ngủ – cùng một khung giờ mỗi ngày giúp bạn theo dõi xu hướng thay đổi huyết áp theo thời gian.
Cách lắp pin vào máy Omron HEM-6161
Máy dùng 2 pin AAA alkaline. Mở nắp pin ở mặt sau máy, lắp 2 pin đúng chiều theo ký hiệu (+/–) ghi trong khoang pin, sau đó đóng nắp lại.
Lưu ý nhỏ: chỉ dùng pin alkaline mới, không trộn lẫn pin cũ với pin mới, và không dùng pin sạc. Khi biểu tượng pin yếu hiện trên màn hình thì thay ngay, vì pin yếu cũng là nguyên nhân khiến kết quả đo không ổn định.
Cách quấn vòng bít đúng – bước quan trọng nhất
Đây là bước mà Phòng khám Đa khoa SP79 thấy nhiều người làm sai nhất.
Vòng bít của Omron HEM-6161 được thiết kế cho cổ tay có chu vi từ 13,5 cm đến 21,5 cm. Nếu cổ tay bạn ngoài khoảng này thì nên đổi sang loại máy đo bắp tay cho chính xác hơn.
Cách quấn đúng:
- Tháo đồng hồ, vòng tay ra trước khi đeo máy.
- Quấn vòng bít vào cổ tay trái (trừ trường hợp bác sĩ chỉ định tay khác).
- Mặt máy úp vào phía trong cổ tay, màn hình quay ra ngoài để dễ nhìn.
- Cạnh dưới của vòng bít cách nếp gấp cổ tay khoảng 1 đến 2 cm.
- Vòng bít ôm vừa, không quá chặt, không quá lỏng – vừa đủ để luồn được 1 ngón tay vào.
- Không quấn lên tay áo hay bất kỳ vật gì khác. Phải quấn trực tiếp lên da.
Tư thế ngồi khi đo
- Ngồi thẳng trên ghế có tựa lưng, hai bàn chân đặt bằng xuống sàn, không bắt chân chéo.
- Đặt cẳng tay lên bàn, lòng bàn tay ngửa lên. Điều chỉnh sao cho cổ tay ngang bằng với tim – đây là điểm nhiều người hay bỏ qua. Nếu cổ tay thấp hơn tim, máy sẽ đo ra kết quả cao hơn thực tế. Nếu cao hơn tim thì ngược lại, kết quả sẽ thấp hơn.
- Có thể kê thêm gối mỏng hoặc gấp khăn để nâng cổ tay lên cho đúng vị trí.
Các bước đo huyết áp trên Omron HEM-6161
- Bước 1: Quấn vòng bít và ngồi đúng tư thế như đã hướng dẫn. Nghỉ ngơi ít nhất 5 phút.
- Bước 2: Nhấn nút START/STOP. Màn hình sáng lên, máy bắt đầu tự động bơm hơi.
- Bước 3: Giữ nguyên tư thế, không cử động, không nói chuyện cho đến khi máy xả hơi hoàn toàn và hiển thị kết quả.
- Bước 4: Đọc kết quả trên màn hình. Máy lưu tự động kết quả vào bộ nhớ (tối đa 30 lần đo).
- Bước 5: Nhấn START/STOP lần nữa để tắt máy. Nếu quên tắt, máy sẽ tự tắt sau vài phút.
Nếu muốn đo thêm lần 2, hãy chờ ít nhất 2 đến 3 phút để mạch máu ổn định lại trước khi bắt đầu lần đo tiếp theo.
Cách đọc kết quả trên màn hình máy
Nếu bạn cần hướng dẫn chi tiết hơn và cách đọc hiểu chuyên sâu các thông số của máy đo SYS DIA PULSE thì xem thêm bài: Hướng Dẫn Đọc & Hiểu Chỉ Số Máy Đo Huyết Áp Tại Nhà: SYS, DIA, PULSE Là Gì?
Màn hình hiển thị 3 chỉ số chính:
SYS – Huyết áp tâm thu (số lớn, phía trên)
Đây là áp lực trong lòng mạch khi tim co bóp đẩy máu ra. Đây là số người hay chú ý nhất.
DIA – Huyết áp tâm trương (số nhỏ hơn, phía dưới SYS)
Áp lực trong mạch máu khi tim đang nghỉ giữa hai nhịp đập.
PULSE – Nhịp tim (số nhỏ, hiển thị riêng)
Số nhịp tim mỗi phút.
Chỉ số huyết áp của bạn đang ở mức nào?
Theo chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Hội Tăng huyết áp Quốc tế (ISH), huyết áp được phân loại như sau:
- Bình thường: Tâm thu dưới 130 mmHg và tâm trương dưới 85 mmHg
- Bình thường – cao: Tâm thu 130–139 mmHg hoặc tâm trương 85–89 mmHg → nên bắt đầu chú ý thay đổi lối sống
- Tăng huyết áp độ 1: Tâm thu 140–159 mmHg hoặc tâm trương 90–99 mmHg → cần theo dõi và gặp bác sĩ
- Tăng huyết áp độ 2: Tâm thu 160–179 mmHg hoặc tâm trương 100–109 mmHg → cần điều trị
- Tăng huyết áp nặng: Tâm thu từ 180 mmHg trở lên hoặc tâm trương từ 110 mmHg trở lên → cần can thiệp y tế ngay
- Huyết áp thấp: Tâm thu dưới 100 mmHg → cũng cần theo dõi nếu có triệu chứng chóng mặt, mệt mỏi
Lưu ý quan trọng: Bảng phân loại này chỉ để tham khảo. Ngưỡng huyết áp cần điều trị của mỗi người khác nhau tùy tuổi, bệnh nền và thuốc đang dùng. Không tự chỉnh hoặc ngưng thuốc dựa trên kết quả đo tại nhà mà không hỏi bác sĩ.
Các biểu tượng cảnh báo khác trên màn hình
Ngoài 3 chỉ số số học, màn hình Omron HEM-6161 còn có một số biểu tượng mà bạn cần biết:
- Biểu tượng tim đập nháy (nhịp tim không đều): Xuất hiện khi máy phát hiện nhịp tim bất thường trong lúc đo. Không nên lo lắng ngay nếu chỉ xuất hiện 1 lần. Nhưng nếu biểu tượng này xuất hiện thường xuyên qua nhiều lần đo, bạn nên đến gặp bác sĩ để kiểm tra thêm.
- Biểu tượng vòng bít (OK): Máy xác nhận vòng bít đã được quấn đúng trong lúc đo.
- Biểu tượng vòng bít (không chặt): Vòng bít chưa quấn đúng, kết quả hiển thị không đáng tin cậy. Cần tháo ra quấn lại đúng cách.
- Biểu tượng pin yếu: Cần thay pin sớm.
Khi nào nên đo lại?
Nếu kết quả lần đầu cao hơn bình thường, đừng vội lo lắng. Hãy ngồi thư giãn thêm 2–3 phút rồi đo lại. Nếu lần 2 vẫn cao, đo thêm lần 3. Lấy trung bình của các lần đo để có con số tham khảo chính xác hơn.
Kết quả huyết áp tại nhà thường thấp hơn đo tại phòng khám một chút – đây là chuyện bình thường. Nếu hai kết quả chênh lệch lớn, bạn nên mang máy theo khi tái khám để bác sĩ kiểm tra và so sánh.
Nên đến gặp bác sĩ khi nào?
- Theo dõi huyết áp tại nhà rất có ích, nhưng có một số tình huống cần đến cơ sở y tế ngay, không nên chờ đợi:
- Huyết áp tâm thu từ 180 mmHg trở lên hoặc tâm trương từ 110 mmHg trở lên, dù chỉ một lần đo
- Đi kèm các triệu chứng như đau đầu dữ dội, mờ mắt, tê liệt tay chân, khó nói, đau ngực, khó thở
- Biểu tượng nhịp tim không đều xuất hiện liên tục qua nhiều lần đo
- Huyết áp thấp bất thường kèm chóng mặt, ngất xỉu
Theo dõi huyết áp đúng cách tại nhà là một thói quen tốt, đặc biệt với người có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc bệnh tim mạch. Máy đo chỉ là công cụ hỗ trợ và có thể sai lệch tùy vào cách sử dụng hoặc chất lượng dòng máy. Do đó nếu bạn thấy có khả năng vấn đề sức khỏe đang ảnh hưởng, đừng quên đặt lịch khám ngay với Phòng khám Đa khoa SP79 để được hỗ trợ kiểm tra các vấn đề về sức khỏe.
🎗️ Xem thông tin Bác Sĩ SP79 và Chứng chỉ
🎗️ Xem Giấy phép Phòng khám SP79
⚕️ Lưu ý từ bác sĩ SP79: Một số thông tin dẫn chứng trong bài chỉ mang tính tham khảo cho nhu cầu phổ quát. Để chẩn đoán chính xác, bạn nên đặt lịch khám với bác sĩ chuyên khoa của Phòng khám Đa khoa SP79.
